Nieuws

Krapte drijft lonen op

11 min

De loonstijging in de bouw zet door, blijkt uit het salarisonderzoek van Berenschot en Cobouw. En de positie van werknemers is sterk. Meer dan de helft van de bouwprofessionals voorziet een tekort aan geschikt personeel.

“Er is een ‘war on talent’ gaande”, zegt Twan Kemperman, HR-manager bij Hurks. “De vraag naar goed opgeleid technisch personeel is hoger dan het aanbod dat jaarlijks van hogescholen en universiteiten afstudeert.”

U kunt dit artikel lezen nadat u bent ingelogd

Heeft u nog geen account, probeer Cobouw dan gratis.

  • Direct toegang tot Cobouw.nl
  • 5 gratis artikelen per maand
  • Dagelijks de Cobouw-nieuwsbrief

De arbeidsmarkt is de laatste tijd behoorlijk krapper geworden

Kemperman oogst bijval van Alfred Boot. “De arbeidsmarkt is de laatste tijd behoorlijk krapper geworden”, stelt de directeur HR bij Dura Vermeer. “En voor de nabije toekomst verwachten we nog meer krapte. Waar het op dit moment vooral tot uiting komt in de meer gespecialiseerde uta-functies als BIM-engineers, tendermanagers en kostendeskundigen, houd ik er rekening mee dat het aantal vacatures in de infra binnenkort ook gaat oplopen.” 

Beide HR-directeuren onderschrijven daarmee een van de opvallendste conclusies uit het salarisonderzoek van Cobouw en Berenschot. Een kwart van de 529 ondervraagde bouwprofessionals geeft aan dat de opvolging van al die tijdens de crisis uitgestroomde collega’s nu al voor problemen zorgt. Nog eens een kwart geeft aan dat ze die problemen op korte termijn verwachten. Onderbezetting en een tekort aan vakbekwame collega’s zijn de grootste struikelblokken. Vacatures staan lang open.

Groeiende vraag

De groeiende vraag naar personeel noopte Dura Vermeer tot het grondig afstoffen van de recruitment-afdeling. “Die lag sinds 2008 volledig stil”, zegt Boot. “De arbeidsmobiliteit in de bouw was jarenlang volstrekt eenzijdig. Er gingen alleen maar mensen uit. Dit jaar zijn we weer gaan werven. En daarvoor zetten we de nieuwste methoden in. Sociale media zijn erg belangrijk geworden.”

Kemperman signaleert nog iets anders. Opdrachtgevers vragen in toenemende mate om een aannemer die ontzorgt. “En dat vraagt om andere competenties dan voorheen. De gemiddelde technicus ontbeert toch vaak de zogenoemde soft skills. Is minder sociaal en communicatief. Dat zorgt er ook voor dat sommige vacatures minder goed zijn in te vullen.”

Kemperman doelt dan op functies in het senior management. “Nieuwe denkers. Maar ook projectleiders, calculatoren en inkopers. Vooral die laatste groep is van oudsher gericht op het halen van de beste – lees laagste – prijs. Dat schuurt met de huidige behoefte aan partnerships waarbij een aannemer een regisserende rol heeft in plaats van een dirigerende rol.” 

Continuïteit

Directeur HR bij BAM Infra is Ghislaine Aarts. Ze herkent zich minder in de cijfers uit het salarisonderzoek. “Niet in die mate. We hebben heus wel eens een vacature waar we niet de geschikte persoon bij kunnen vinden, maar de continuïteit van werk komt bij ons nooit in gevaar. Ook niet bij mijn collega’s van Bouw en Vastgoed overigens.”

Bij BAM Infraconsult zien we dat specialistische engineers schaars zijn

 Vacatures die bij BAM lastig in te vullen zijn, zijn volgens Aarts die voor monteurs in installatietechniek. “En bij BAM Infraconsult zien we dat specialistische engineers schaars zijn. Maar dat is al jaren zo.”

Ook bij infra-aannemer Van Gelder valt de druk mee. Mariët de Jonge, hoofd P&O bij het honderdjarige familiebedrijf, gelooft niet dat de in het salarisonderzoek geuite zorgen terecht zijn. “Ik kan daarbij natuurlijk alleen voor de gww spreken, maar bij Van Gelder zie ik op dit moment geen problemen voor wat betreft opvolging. Van Gelder is de crisis goed doorgekomen. We hebben veel ervaren mensen kunnen vasthouden en de kennisoverdracht is hier goed.” 

Ook het aantal vacatures dat slecht in te vullen is valt mee. “Calculatoren en 3D-tekenaars zijn lastig te vinden. Voor vakmensen in de gww kan op termijn wel een noodscenario ontstaan. Daar zie je vooral dat er te weinig aanwas is van leerlingen.”
Boot ziet dat er op dit moment bij Dura Vermeer vooral behoefte is aan hoger opgeleid personeel, maar voorziet ook al een krapte aan bouwplaatspersoneel. “Het aanbod van leerlingen is echt te laag. Niet zo gek, ook. De bouw was nou niet echt de ‘place to be’ de laatste jaren.”

Opleiden

Tegelijk met de zorgen over de opvolging van uitgestroomd personeel geeft nog niet eens de helft van de respondenten in het salarisonderzoek aan dat er binnen hun bedrijf aandacht is voor coaching en scholing van nieuw personeel. Bij een derde van de bedrijven ontbreekt volgens de ondervraagden iedere vorm van interne opleiding, traineeship of stage. 

De Jonge herkent zich daar totaal niet in. “Van Gelder heeft de afgelopen jaren alleen maar meer in opleiding geïnvesteerd. We verzorgen veel workshops en trainingen. Van hoog tot laag in de organisatie.”

We steken heel veel tijd en energie in de BAM Business School

Ook bij BAM is het omgekeerde aan de gang volgens Aarts. “We steken heel veel tijd en energie in de BAM Business School. Zorgen er continu voor dat onze mensen over de juiste certificaten beschikken. En onze eigen opleidingsscholen hebben het druk. Bovendien leiden we veel personeel on-the-job op. Onze ervaren vakmensen doen dat.”

Bij Van Gelder gebeurt dat ook. De Jonge: “Ook wij hebben een eigen opleidingscentrum, Gelderpoort. Van oorsprong een eigen instituut maar ondertussen ook leverancier van gww-personeel voor andere bedrijven.”
En oudere vakmensen nemen bij Van Gelder de jongeren onder hun hoede. “Dat is overigens niet in procedures gegoten”, vertelt De Jonge. “Het loopt in de praktijk zo. Onze afdelingen organiseren dat zelf.”

Onderwijskloof

Bij Huybregts Relou, onderdeel van de VB Groep, constateert men vooral de zogenoemde ‘onderwijskloof’: een gat tussen wat aankomende bouwmedewerkers op school leren en wat er op de werkvloer van ze wordt verwacht. Volgens Maarten van Ham van de bouwer uit Son en Breugel is de bouw, mede door de crisis, sneller veranderd dan de onderwijsinstellingen hebben kunnen bijhouden.

“De bouw transformeert momenteel in een giga-tempo van conservatief naar innovatief. Wat bij bezoeken aan opleidingsinstituten opvalt is dat deze een vrij rigide karakter hebben. Dat paste voorheen goed bij de traditionele bouw, maar niet bij de nieuwe. Ik zie de grote kloof die ontstaat tussen het feitelijke lesaanbod en de gewenste kennis en vaardigheden van leerlingen en stagiairs als grote bedreiging.”

Nieuwe dingen

Die nieuwe vaardigheden van bouwpersoneel zijn volgens Kemperman van Hurks een “zoektocht voor de hele sector. De buitenwereld verwacht aan de ene kant nieuwe dingen van ons bouwers. Maar tegelijkertijd hechten ze veel waarde aan het vakmanschap waarvoor ze ons inhuren. Dat zijn twee werelden die naast elkaar moeten bestaan, maar waarin we de balans nog niet hebben gevonden.” 

Ook Boot van Dura Vermeer constateert dat het werk op de bouwplaats in de afgelopen jaren sterk is veranderd. Vooral in de uta en nieuwbouw. “Er is veel geïndustrialiseerd, BIM is doorgebroken. Dat vraagt om andere skills. We zoeken nu prefab monteurs en verduurzamers waar we vroeger timmermannen nodig hadden.”

Geen enkele werkgever zit dan ook stil. Huybregts Relou doet zijn best onderwijs en bedrijfsleven dichter bij elkaar te brengen. “We willen de onderwijskloof  verkleinen en de branche opnieuw ‘sexy’ laten zijn”, zegt Van Ham. “Dit doen we onder andere door actieve deelname aan Samen Slim Bouwen aan de Toekomst, een initiatief van Brabantse opleidingen en bedrijven om het bouwonderwijs te moderniseren. Verder leiden we continu stagiairs, leerlingen én docenten op, geven we gastlessen, zijn we assessor bij Hogescholen, nemen we deel aan stuurgroepen en houden we rondleidingen en workshops voor basisscholen. Allemaal om de aandacht op de branche te houden.” 

Familiedag 

Van Gelder brengt waar het kan de SPG-opleidingen onder de aandacht van scholieren. “Laatst nog, tijdens de familiedag bij ons honderdjarig bestaan. En we nemen bewust zelf leerlingen aan die we zelf opleiden”, vertelt De Jonge.

Meer lezen in het weekblad?
COB_MAG_17.jpg?itok=mWwPOZIZ

 Hurks heeft de HR-cyclus van functioneringsgesprekken en beoordelingsgesprekken aangepast aan de nieuwe eisen die aan bouwpersoneel worden gesteld. Kemperman: “We sturen nu op competenties als ondernemerschap en professionaliteit. Hebben nu ook een leiderschapsontwikkeltraject. Juist om onze mensen in staat te stellen het goede voorbeeld te geven.”

Boot verhaalt over een vakman met jarenlange ervaring die bij Dura Vermeer lesgeeft aan jongere medewerkers. “Ik vroeg Wim laatst wat hij de jongelui leerde. Toen zei Wim: ‘Dat je met BIM de meest fantastische dingen kunt tekenen, maar dat mensenhandjes het nog steeds moeten maken.’” 



999 respondenten

Aan het salarisonderzoek hebben dit jaar 999 mensen deelgenomen. In totaal 529 respondenten vulden de online enquête volledig in.
De respondenten zijn relatief gezien iets ouder en hoger opgeleid in vergelijking met de gehele sector. Het merendeel bestaat ook dit jaar uit mannen (93 procent) met een gemiddelde leeftijd van 42 jaar. 



Meer dan salaris

Het salarisonderzoek wordt jaarlijks gehouden door Cobouw en Berenschot. 
Behalve over salaris, gaat het onderzoek over onder meer arbeidsmobiliteit, tevredenheid op en over het werk, populaire werkgevers, en over de vraag hoe respondenten hun eigen positie op de arbeidsmarkt waarderen. 
Meer nieuws over dit onderzoek, en over de onderzoeken uit vorige jaren, vindt u op www.cobouw.nl/salarisonderzoek

Lees hier alle bevindingen uit ons Salarisonderzoek

Reacties

Te weinig allure, te veel verkeer en een ondermaatse verblijfskwaliteit: het Stationsplein bij station Hollands Spoor voldoet volgens de gemeente...

Ben jij tevreden over de hoogte van je salaris? Denk je aan overstappen en zo ja, bij welk bouwbedrijf zou je dan graag aan de slag gaan? En kun...

Dubbelleven

2 min

Slaapgebrek, sloten koffie en piekbelasting. Ze kenmerken de dagen van intensieve brainstorm, knopen hakken en presentabel maken in het...

column

Een groep van negentig hoogleraren vindt dat een nieuw kabinet 200 miljard moet investeren in een groene infrastructuur. In een...